
Gaziantep Üniversitesi akademisyenleri, Antep fıstığının işlenmesi sırasında ortaya çıkan kırmızı dış kabuklarını ekonomiye kazandıracak önemli bir çalışmaya imza attı. Atık olarak görülen fıstık kabuklarından elde edilen doğal bileşenlerle, gıdaların raf ömrünü uzatma potansiyeli taşıyan biyobozunur ambalaj malzemesi geliştirildi.
Türkiye’nin önemli tarımsal ürünlerinden Antep fıstığı, bu kez üretim sonrasında ortaya çıkan atıklarıyla bilimsel bir çalışmaya kaynak oldu. Gaziantep Üniversitesi akademisyenleri tarafından yürütülen projede, fıstığın kırmızı dış kabuğundan elde edilen özüt ve esansiyel yağ kullanılarak çevre dostu ambalaj malzemesi üretildi.
Atık kabuklardan antimikrobiyal ambalaj
Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kapsamında desteklenen çalışmada, Antep fıstığı kabuğundan elde edilen bileşenlerin antioksidan ve antimikrobiyal özellikleri incelendi. Yapılan analizlerde, bu bileşenlerin gıdalarda bozulmaya yol açan bazı mikroorganizmaların gelişimini engelleyebildiği ve yüksek antioksidan potansiyel taşıdığı belirlendi.
Elde edilen doğal bileşenler, biyobozunur özellikteki polikaprolakton polimeriyle birleştirilerek yeni bir ambalaj malzemesine dönüştürüldü. Gıdalardaki bozulmayı geciktirme potansiyeli bulunan ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından da tescillendi.
Üç yıllık çalışmanın ürünü
Proje hakkında bilgi veren GAÜN Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aysun Kepekçi, yaklaşık üç yıldır sürdürdükleri çalışmayla Antep fıstığı işleme atıklarını katma değerli bir ürüne dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtti.
Gaziantep’in Antep fıstığı üretiminde önemli bir merkez olmasının ham maddeye erişimi kolaylaştırdığını ifade eden Kepekçi, kırmızı dış kabuktan elde edilen özüt ve esansiyel yağın özelliklerini ayrıntılı şekilde araştırdıklarını aktardı.
Kepekçi, analizler sonucunda söz konusu bileşenlerin bazı zararlı mikroorganizmaların üremesini engellediğini ve gıdalarda oksidatif bozulmayı yavaşlatabilecek güçlü antioksidan özellikler taşıdığını dile getirdi.
Plastik ambalaja çevreci alternatif olabilir
Antalya’da düzenlenen COP31’de dijital poster olarak da sunulan proje, çevresel ve ekonomik yönüyle dikkat çekti.
Çalışmanın yalnızca atıkların değerlendirilmesi açısından değil, gıda israfının azaltılması ve plastik ambalaj kullanımına alternatif oluşturulması bakımından da önemli bir potansiyel taşıdığını belirten Kepekçi, geliştirilen malzemenin biyobozunur yapısıyla çevre dostu bir seçenek olabileceğini ifade etti.
Hedef endüstriyel üretim
Şu anda laboratuvar ölçeğinde sürdürülen çalışmada, farklı gıda ürünleri üzerinde testler yapılması planlanıyor. Bu testlerin tamamlanmasının ardından geliştirilen ambalaj malzemesinin endüstriyel kullanıma kazandırılması hedefleniyor.
Antep fıstığı üretiminin önemli merkezlerinden Gaziantep’te ortaya çıkan tarımsal atıkların bilimsel yöntemlerle katma değerli ürüne dönüştürülmesi, tarım ve sanayi alanında sürdürülebilir üretim açısından da dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.
